معرفی زنبور Parapolybia escalerae (Meado-Waldo, 1911) (Vespidae: Polistinae) به‌عنوان زنبور کاغذی تولید کننده عسل از ایران

نوع مقاله : گزارش کوتاه-انگلیسی

نویسنده

دانش آموخته دکتری حشره‌شناسی کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز و مدرس دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

چکیده

عسل یک ترکیب شفا بخش است که توسط زنبورهای عسل خانواده Apidae تولید می شود. تاکنون تنها زنبورعسل (Apis) با 9 گونه شناخته شده در جهان به‌عنوان زنبور تولیدکننده عسل شناخته شده است. اما گونه‌هایی از زنبورهای کاغذی خانواده Vespidae نیز قادر به تولید عسل می‌باشند. این تحقیق با هدف مطالعه و شناسایی گونه زنبورکاغذی تولیدکننده عسل در منطقه جنوب کرمان انجام گرفت. بدین منظور مناطق فعالیت این گونه زنبور شناسایی و مورد بررسی قرار گرفت و نمونه‌های این زنبور جهت شناسایی گونه، جمع‌آوری شد. نمونه‌ها توسط کلیدها و مقالات مرتبط، شناسایی و توسط آقای جامس کارپنتر در موزه تاریخ طبیعی آمریکا تایید نهایی شدند. این گونه اولین بار در سال 1911 میلادی توسط آقای Mead-Waldo در موزه بریتیش لندن به صورت تک نمونه جنس ماده از جنوب غربی ایران توصیف شد. پراکنش جهانی این گونه زنبور کاغذی در پاکستان، ترکیه و ایران می‌باشد. براساس نتایج این تحقیق، گونه Parapolybia escalerae (Meado-Waldo) برای اولین بار از مناطق جنوب شرق ایران (جنوب کرمان) مورد شناسایی قرار گرفت. پراکنش این گونه در جنوب کرمان از مناطق کوهپایه‌ای گرمسیر رشته کوه‌های جبالبارز (جبالبارز جنوبی تا محمدآباد مسکون) و بحرآسمان مشاهد شد. گونه P. escalerae برای اولین بار در جهان به‌عنوان یک گونه زنبورکاغذی تولیدکننده عسل معرفی می‌شود. عسل این گونه زنبور کاغذی معروف به عسل خشک یا شکلاتی می‌باشد و مصرف دارویی دارد. در این تحقیق برای اولین بار جنس نر و ملکه این گونه زنبور جمع آوری و شناسایی شدند. در این مطالعه مشخص شد که این گونه زنبورکاغذی مانند زنبورعسل کوچک Apis florea، عسل وحشی تولید می کند. اما فعالیت آن برخلاف زنبورعسل کوچک که در فضای باز بوده و تک‌شان می‌باشد، در فضای تاریک شکاف کوه‌ها و صخره‌ها می‌باشد و چندین شان تولید می‌کند. فعالیت این گونه بیشتر روی درختان کنار و پسته وحشی (بنه) مشاهده شد. این گونه زنبورکاغذی دارای زندگی اجتماعی است و شامل سه کاست ملکه، کارگرها و نرها می‌باشد. تاکنون تنها دو گونه زنبور کاغذی تولید کننده عسل در آمریکا جنوبی با نام های Brachygastra mellifica (Say, 1837) معروف به زنبورعسل مکزیکی (Mexican Honey Wasp) و Brachygastra lecheguana (Latreille, 1824) از زنبورهای کاغذی متعلق به زیرخانواده Polistinae می‌باشند،گزارش شده است. این دو گونه دارای لانه‌های گرد هستند و لانه‌هایشان را روی درختان بلند و در سطح زمین در فضای باز می‌سازند. عسل آنها در مناطق مختلف آمریکای جنوبی دارای مصرف دارویی است و توسط مردم محلی جمع‌آوری می‌شود. زنبور کاغذی گونه P. escalerae در شکاف صخره‌ها فعالیت می‌کند و دارای چند شان مسطح می‌باشد. در ایران مردم محلی مناطق جنوبی ایران از این عسل به صورت دارو برای درمان بیماری‌های تنفسی استفاده می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Introducing Parapolybia escalerae (Meade-Waldo, 1911) (Vespidae: Polistinae) as a paper wasp of the honey producer from Iran

نویسنده [English]

  • S. shahreyari nejad
Ph.D. Agricultural Entomology, Shahid Chamran University of Ahvaz and University lecturer, Jiroft, Iran
چکیده [English]

Honey is a healing compound produced by the Apidae bees. So far, the only genus of Apis with 9 known species worldwide is a honey bee. But species of paper wasps in the Vespidae can also produce honey. This research was conducted to study and identify the species of paper wasp honey producer in the South of Kerman. For this purpose, the activity areas of this wasp were identified, and specimens of this paper wasp were collected for species identification. The specimens were identified by keys and related articles and Confirmed by Dr. James M. Carpenter at the American Museum of natural history. Parapolybia escalerae (Meado-Waldo) was described by Mead-Waldo in the London British Museum in 1911 as a single female specimen from southwestern Iran. The World distribution of this paper wasp is in Pakistan, Turkey, and Iran. According to the results of this study, the species Parapolybia escalerae (Meado-Waldo, 1911) was identified for the first time in southeastern Iran (south of Kerman). This species was distributed south of Kerman from the tropical foothills of Jabalbarz Mountains (southern Jabalbarz to Mohammadabad) and Bahraseman. Parapolybia escalerae is introduced in the world as a paper wasp species of a honey producer. The paper wasp is known as dry or chocolate honey and has medicinal use. In this study, the male and queen specimens were collected and identified for the first time. This study found that this species of paper wasp, like the Apis florea, produces wild honey. A. florea has open nests and small colonies of a single comb, but P. escalerae is in the dark space of mountains and cliffs and produces many combs. The activity of this species was mostly observed on the Ziziphus sp. and Pistacia terebinthus trees. This paper wasp has a social life and includes three forms of queens, workers, and males. So far, only two species of Honey producing paper wasps have been reported in South America, including Brachygastra mellifica (Say, 1837), known as the Mexican Honey Wasp and Brachygastra lecheguana (Latreille, 1824), which are paper wasps belonging to the subfamily Polistinae. These two species have round nests and build their nests on tall trees and the ground in open spaces. Their honey has medicinal use in different regions of South America and is collected by local people. The paper wasp species P. escalerae works in the crevices of the rocks and has several flat combs. In Iran, the local people of the southern regions of Iran use this honey as medicine to treat respiratory diseases.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Paper wasp
  • Parapolybia escalerae
  • South of Kerman
  • Dry Honey
Bequaert, J. C. (1933). The nearctic social wasps of the subfamily Polybiinae (Hymenoptera, Vespidae). Entomologica Americana, (n. s.) 13, 87-150.
Ebrahimi, E., & Carpenter, J. M. (2008). Catalog of the vespid wasps of Iran (Hymenoptera, Vespidae). Zootaxa, 1785, 1–42.
Kemal, M., & Ahmet Ömer, K. (2015). Parapolybia escalerae (Meado-Waldo) from SE Turkey with further faunistical records (Hymenoptera, Vespidae, Polistinae). Cesa News, 110, 6-9.
Kojima, J. I. & Carpenter, J. M. (1997). Catalog of species in the polistine tribe Ropalidiini (Hymenoptera, Vespidae). American Museum novitates; no. 3199. American Museum Novitates, 3199, 1–96.
Meade-Waldo, G. (1911 X). New species of Diploptera in the collection of the British Museum. Journal of Natural History, 7 (37), 98–113.
Mossadegh, M. S. Know the dwarf honey bee Apis (Micrapis) florea F. (Hymenoptera, Apidae). 2014. Agriculture. Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran. 470 pp.
Sugden, E. A. & McAllen, R. L. (1994). Observations on Foraging, Population and Nest Biology of the Mexican Honey Wasp, Brachygastra mellifica (Say) in Texas [Vespidae: Polybiinae]. Journal of the Kansas Entomological Society, 67(2), 141-155.
Yildirim, E., & Kojima, J. (1999). Distributional checklist of the species of the family Vespidae (Insecta: Hymenoptera; Aculeata) of Turkey. Natural History Bulletin of Ibaraki University, 3, 19–50.
 © 2022 by the authors. Licensee SCU, Ahvaz, Iran. This article is an open access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0 license) (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/